Otopratik Logo
close hamburger menu
Oto Ekspertiz Nedir? Ekspertizde Yapılan Kontroller ve Raporlama

Oto Ekspertiz Nedir? Ekspertizde Yapılan Kontroller ve Raporlama

Oto ekspertiz, bir aracın mevcut mekanik, elektronik ve kaporta durumunun detaylı şekilde incelenerek objektif olarak değerlendirilmesini sağlayan profesyonel bir kontrol sürecidir. Özellikle ikinci el araç alım-satımında, aracın gizli kusurlarını ve olası risklerini ortaya çıkarmayı amaçlar. Bu işlem sayesinde alıcı ve satıcı için şeffaf, güvenilir ve belgeli bir değerlendirme sunulur. Ekspertiz raporu, aracın gerçek durumu hakkında net bilgi vererek yanlış kararların ve sonradan oluşabilecek maddi kayıpların önüne geçer.

Oto Ekspertiz ve Eksper Kavramları

Oto Ekspertiz Nedir?

Oto ekspertiz , ikinci el motorlu kara taşıtlarının teknik kondisyonunun, kaza geçmişinin, mekanik aksamının ve genel yıpranma durumunun uzman kişiler (eksperler) tarafından teknolojik cihazlar eşliğinde incelenerek detaylı bir rapor haline getirilmesi sürecidir.

Fransızca kökenli "expertise" (uzmanlık) kelimesinden türetilen bu terim, otomotiv sektöründe bir aracın piyasa değerini ve kullanım güvenliğini belirleyen en kritik denetim mekanizmasıdır.

Oto ekspertizin temel görevi, aracın mevcut durumunu objektif verilerle ortaya koymaktır. Ekspertiz sırasında kaporta ve boya durumu, mekanik aksam, motor performansı, elektronik sistemler, fren ve süspansiyon gibi kritik noktalar kontrol edilir. Bu kontroller sayesinde daha önce yapılmış kazalar, gizlenmiş hasarlar veya ileride masraf çıkarabilecek teknik sorunlar tespit edilir. Ayrıca ekspertiz raporu, aracın genel kondisyonunu netleştirerek piyasa değerinin doğru belirlenmesine yardımcı olur ve alım satım sürecine şeffaflık kazandırır.

Eksper Nedir?

Otomotiv sektöründe eksper , bir aracın teknik durumunu, değerini, hasar miktarını veya orijinalliğini bilimsel ve teknik yöntemlerle saptayan, tarafsızlık ilkesine göre rapor hazırlayan yetkili uzmandır.

Oto ekspertiz raporu, yalnızca teknik bir değerlendirme belgesi değil; aynı zamanda hukuki açıdan da önemli bir dayanak niteliği taşır. Alım satım sonrasında yaşanabilecek anlaşmazlıklarda, düzenlenen ekspertiz raporu delil olarak kullanılabilir. Özellikle satıcının ticari amaçla araç satışı yaptığı durumlarda, ekspertiz raporu sunulması yasal bir yükümlülük hâline gelmiştir. Bu yönüyle oto ekspertiz hem alıcıyı hem de satıcıyı koruyan, süreci güvence altına alan önemli bir araçtır.

Oto Ekspertizde Nelere Bakılır?

Oto ekspertiz süreci, bir aracın teknik, mekanik ve yapısal durumunun objektif kriterlerle değerlendirilmesini amaçlayan kapsamlı bir incelemedir. Bu süreçte aracın dış görünümünden motor performansına, elektronik sistemlerinden şasi yapısına kadar birçok kritik alan kontrol edilir. Yapılan testler ve ölçümler sayesinde aracın mevcut durumu netleşir; gizli hasarlar, güvenlik riskleri ve ileride masraf çıkarabilecek noktalar ortaya konur. Böylece alıcı, satın alma kararını somut veriler ışığında verebilir. Genel olarak yapılan kontroller şu şekilde özetlenebilir:

  • Kaporta ve boya durumu (dış hasar, değişen parçalar, boya ölçümü)
  • Motor, fren ve süspansiyon gibi mekanik ve dinamik testler
  • Elektronik sistemler ve arıza kayıtları (OBD beyin testi)
  • Şasi ve taşıyıcı aksam kontrolleri
  • Lastikler, jantlar ve aydınlatma sistemleri

Kaporta ve Boya Kontrolleri (Araç Dış Ekspertiz)

Bu aşamada aracın dış yüzeyinde yer alan kaporta ve boya durumu detaylı şekilde incelenir. Boya kalınlığı ölçüm cihazları kullanılarak parçaların orijinalliği kontrol edilir ve fabrika çıkışı boya ile sonradan yapılmış işlemler ayırt edilir. Amaç; aracın geçmişte kaza geçirip geçirmediğini ve yapısal bütünlüğünün korunup korunmadığını tespit etmektir.

Kontrol edilen başlıca noktalar şunlardır:

  • Camlardaki çatlak ve kırıklar
  • Farların ve stopların durumu
  • Tamponlardaki deformasyonlar
  • Jantlarda darbe ve hasar izleri
  • Şasi ve direklerde kaynak, düzeltme izleri
  • Macun veya dolgu gibi onarım müdahaleleri

Mekanik ve Dinamik Kontroller

Mekanik ve dinamik kontroller, aracın sürüş performansı ve güvenliği açısından en kritik aşamalardan biridir. Bu kapsamda motor performansı, güç üretimi ve yürüyen aksam detaylı şekilde değerlendirilir.

  • Motor ve Dyno Testi: Motor gücü, tork değerleri, turbo ve enjektör performansı dinamometre (DYNO) cihazı ile ölçülür. Yağ sızıntıları ve genel motor sağlığı analiz edilir.
  • Fren Testi: Frenleme kuvveti ve frenleme sırasında tekerlekler arasındaki sapma oranı ölçülerek fren sisteminin etkinliği değerlendirilir.
  • Süspansiyon Testi: Amortisörler, rot, salıncak ve alt takım bileşenleri kontrol edilir; süspansiyon arızaları yol tutuşunu ve sürüş güvenliğini doğrudan etkiler.
  • Yanal Kayma Testi: Aracın düz seyir kabiliyeti, ön düzen ve arka dingil hizası kontrol edilerek eğrilik veya sapmalar tespit edilir.

Elektronik ve Şasi Kontrolleri

Bu aşamada aracın elektronik altyapısı ve taşıyıcı sistemi detaylı olarak incelenir. Elektronik ve şasi kontrolleri, güvenlik açısından hayati öneme sahiptir.

  • Elektronik Sistem (OBD Beyin Testi): Aracın ECU’suna bağlanılarak kayıtlı hata kodları okunur; ABS, ESP, hava yastığı, klima gibi sistemlerin durumu kontrol edilir.
  • Şasi Kontrolü: Şasi numarası doğrulanır, çerçevede eğilme, bükülme veya ciddi hasar olup olmadığı incelenir. Şasi hasarı, aracın güvenliğini doğrudan etkileyen en kritik unsurlardan biridir.
  • Araç Dış Detay Kontrolleri: Lastik diş derinlikleri, jantların durumu, camlar ve aydınlatma sistemleri de bu aşamada değerlendirilir.

Ekspertiz Süreci, Maliyet ve Rapor Teslimi

Oto ekspertiz süreci, aracın teknik durumunun kısa sürede netleştirilmesini ve alım satım kararının güvenle verilmesini amaçlar. İşlem süresi, raporun teslim zamanı, maliyet ve hukuki geçerlilik gibi konular; özellikle ikinci el araç almayı veya satmayı planlayan kullanıcılar için büyük önem taşır. Bu başlık altında ekspertiz işleminin ne kadar sürdüğü, raporun ne zaman teslim edildiği, maliyet yapısı ve yasal zorunluluklar net şekilde ele alınmaktadır.

Ekspertiz Ne Kadar Sürer?

Standart bir oto ekspertiz işlemi, aracın kapsamlı şekilde incelenmesiyle birlikte ortalama 1 ila 2 saat arasında tamamlanır. İnceleme süresi; aracın genel durumu, yapılacak testlerin kapsamı ve tercih edilen ekspertiz paketine göre değişiklik gösterebilir.

Oto ekspertiz raporu kaç günde çıkar?

Ekspertiz kontrolleri tamamlandıktan sonra hazırlanan rapor, çoğu durumda aynı gün içerisinde alıcıya teslim edilir. Nadiren, çok kapsamlı incelemeler veya merkezdeki yoğunluk nedeniyle rapor teslim süresi uzayabilir; ancak standart oto ekspertizlerde bekleme süresi oldukça kısadır.

Araç kaza eksper raporu kaç günde çıkar? (Sigorta durumu)

Sigorta veya kasko kapsamında yapılan kaza sonrası hasar tespit (post-accident) ekspertizleri , standart oto ekspertizden farklı bir süreçtir. Bu tür raporların teslim süresi, sigorta şirketinin prosedürlerine bağlı olarak değişebilir. Ancak klasik ikinci el araç ekspertiz raporları, kaza geçmişi incelemesi içerse bile genellikle aynı gün düzenlenir.

Ekspertiz Maliyetleri ve Geçerlilik

Oto ekspertiz raporu ücretli bir hizmettir ve fiyatlar;

  • Ekspertiz merkezine,
  • Kullanılan teknolojilere (dyno, OBD, şasi ölçüm vb.),
  • Seçilen ekspertiz paketinin kapsamına

göre değişiklik gösterir. Bu nedenle sabit bir fiyat yerine, hizmet içeriğine göre farklı ücretlendirmeler uygulanır. En doğru fiyat bilgisi, tercih edilen ekspertiz merkezinin sunduğu paketler üzerinden öğrenilebilir.

Araç ekspertiz raporu ne kadar geçerli?

Ekspertiz raporu, aracın incelemenin yapıldığı andaki durumunu yansıtan anlık bir belgedir. Uygulamada bu raporların geçerliliği genellikle 1 hafta ile 30 gün arasında kabul edilir. Çünkü bu süre içerisinde araç yeni bir hasar alabilir veya teknik durumu değişebilir. Bu nedenle ekspertiz raporu, mümkün olduğunca satış tarihine yakın alınmalıdır.

Hukuki Zorunluluk (Ticari Satışlar)

Ticari amaçla ikinci el araç satışı yapan gerçek veya tüzel kişiler için ekspertiz raporu yasal bir zorunluluktur . Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik’in 16. maddesi uyarınca; satıcı, satıştan önce ekspertiz raporu almak ve bu raporu alıcıya sunmakla yükümlüdür.

Zorunluluktan istisnalar nelerdir?

Aşağıdaki araçlar için ekspertiz raporu alma zorunluluğu bulunmaz:

  • Sekiz yaşın üzerindeki araçlar
  • 160.000 km’nin üzerindeki otomobil ve arazi taşıtları

Bu araçlarda ekspertiz raporu zorunlu olmasa da alıcı açısından güvenli bir satın alma süreci için yine de ekspertiz yaptırılması önerilir.

Ekspertiz Raporu ve Kritik Bilgiler

Ekspertiz raporu, ikinci el araç alım sürecinde verilen kararın en güçlü dayanaklarından biridir. Raporda yer alan teknik veriler; aracın geçmişte geçirdiği işlemleri, mevcut mekanik durumunu ve olası riskleri net şekilde ortaya koyar. Ancak bu bilgilerin doğru yorumlanması en az raporun kendisi kadar önemlidir. Bu bölümde ekspertiz raporunun ne anlama geldiği, hangi başlıklara özellikle dikkat edilmesi gerektiği ve sık kullanılan teknik terimlerin ne ifade ettiği detaylı şekilde açıklanmaktadır.

Ekspertiz raporu nedir?

Araç ekspertiz raporu , bir motorlu kara taşıtının geçmişte yaşadığı kazaları, değişen parçalarını, mekanik aksamındaki aşınmaları ve elektronik sistemlerindeki mevcut durumunu belgeleyen, tarafsız uzmanlarca hazırlanan resmi teknik dokümandır.

Bu rapor, ikinci el araç alım-satım işlemlerinde "aracın mevcut durumunun fotoğrafını çekmek" olarak tanımlanabilir ve taraflar arasındaki bilgi eksikliğini gidererek ticari güvenliği sağlar.

Ekspertiz Raporunda Nelere Dikkat Edilmesi Gerekir?

Ekspertiz raporu incelenirken bazı bölümler, diğerlerine göre çok daha kritik öneme sahiptir. Bu başlıklar doğru okunmadığında, aracın gerçek durumu yanlış değerlendirilebilir.

Şasi ve Direk Kontrolü

Rapordaki en kritik bölüm şasi ve direk bilgileridir.

  • Şasi veya direklerde işlem, kaynak ya da düzeltme görülmesi, aracın ağır hasar aldığını gösterir.
  • Bu tür hasarlar, aracın güvenliğini doğrudan etkiler ve ciddi değer kaybına neden olur.

Şasi hasarı tespit edilen araçların satın alınması önerilmez.

Boya ve Değişen Parça Tespiti

Boya kalınlığı ölçümleri, aracın geçmişte işlem görüp görmediğini anlamanın en net yoludur.

  • Orijinal boya: Genellikle 80–120 mikron aralığındadır.
  • Boyalı parça: Ortalama 150–250 mikron değerleri, sonradan boyama yapıldığını gösterir.
  • Macunlu / ağır işlem görmüş parça: 250–400 mikron ve üzeri ölçümler, macun kullanımı veya ciddi hasar ihtimalini işaret eder.

Bu değerler, aracın kazalı olup olmadığı kadar onarımların ne kadar ciddi olduğunu da anlamaya yardımcı olur.

Motor Kompresyon Değerleri

Motorun sağlıklı çalışıp çalışmadığı, kompresyon testleriyle anlaşılır.

  • Silindirler arasındaki basınç farkı 2 bar’dan fazla ise motor içi aşınma ihtimali yüksektir.
  • Ortalama kompresyon değerleri:
    • Benzinli motorlar: 10–13 bar
    • Dizel motorlar: 25–35 bar

Bu değerlerin belirgin şekilde altında çıkan sonuçlar, motor yorgunluğu veya ciddi mekanik sorunlara işaret eder.

Ekspertiz Raporu Kısaltmaları (Teknik Terimler)

Ekspertiz raporlarında sıkça karşılaşılan teknik terimlerin bilinmesi, raporun doğru yorumlanmasını sağlar.

  • Mikron (µm): Boya kalınlığını ölçmek için kullanılan birimdir. Oto ekspertizde 80–120 mikron normal kabul edilir. (1 mil = 25,4 mikron)
  • F / N / NF: Boya ölçüm cihazlarında metal türünü ifade eder.
    • F (Ferrous): Manyetik metal (çelik)
    • N / NF (Non-Ferrous): Manyetik olmayan metal (alüminyum)
  • Bar: Motor kompresyon testinde silindir içi sıkıştırma gücünü ölçen birimdir.

Ekspertiz Raporunda “İşlem Görmüş” Ne Demek?

“İşlem görmüş” ifadesi, bir parçanın fabrika çıkışı orijinalliğinin bozulduğunu gösterir. Bu durum her zaman olumsuz olmak zorunda değildir; ancak işlemin türü mutlaka değerlendirilmelidir.

Yaygın işlem görmüş örnekleri:

  • Boyalı / Lokal Boya: Orijinal kalınlığın üzerinde boya tespiti
  • Değişen Parça: Parçanın orijinaliyle değiştirildiği durumlar (Boya ölçümü 0–50 mikron veya 400+ mikron çıkabilir)
  • Kaynak İzi / Büküm: Şasi veya yapısal parçalarda yapılan müdahaleler ağır hasar göstergesidir.

Oto Ekspertizde Hasar Kaydı (TRAMER)

Ekspertizde hasar kaydı (TRAMER), aracın geçmişte sigorta kapsamında karıştığı kazaları ve bu kazalara bağlı onarım bilgilerini ortaya koymak için kontrol edilir ve elde edilen veriler ekspertiz raporuna eklenir.

TRAMER, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kayıtlarını ifade eder ve aracın sigortaya yansımış hasar geçmişi hakkında önemli ipuçları sunar; ancak TRAMER kaydında herhangi bir hasar görünmemesi, aracın tamamen hasarsız olduğu anlamına gelmez. Çünkü bazı kazalar sigorta kullanılmadan, özel servislerde onarılmış olabilir ve bu durum TRAMER’e yansımayabilir. Bu nedenle sağlıklı bir değerlendirme için TRAMER bilgileri, kaporta, şasi, mekanik ve elektronik kontrolleri içeren detaylı ekspertiz raporu ile birlikte ele alınmalıdır.

Araç Alış-Satış Süreçlerinde Ekspertiz Raporunun Önemi

Araç ekspertiz raporu, ikinci el araç alımında bilinçli ve güvenli bir karar vermenin en önemli adımlarından biridir. Bu rapor, TSE hizmet yeterlilik belgesine sahip profesyonel ekspertiz merkezlerinden randevu oluşturularak alınır; araç detaylı incelemeye alınır ve kontrollerin ardından kapsamlı bir değerlendirme sunulur. Ekspertiz raporu olmadan araç almak teknik olarak mümkün olsa da bu durum gizli hasarlar, mekanik sorunlar ve beklenmeyen maliyetler açısından ciddi riskler barındırır. Otopratik Maxi Batu Otomotiv noktasında sunulan ekspertiz hizmetiyle raporunuzu güvenle alabilirsiniz.

Satın alma sonrasında sürprizlerle karşılaşmamak için, ekspertiz sürecinin yanı sıra aracın geçmişte araç periyodik bakımlarının düzenli yapılmış olması büyük önem taşır. İster içten yanmalı ister elektrikli araç bakımı söz konusu olsun, bakım kayıtları aracın genel sağlığı hakkında önemli ipuçları verir. Brisa güvencesiyle hizmet sunan Otopratik servis noktaları üzerinden oto servis fiyatlarını önceden incelemek, en yakın oto servis için kolayca araç bakım randevusu oluşturmak ve düzenli bakım alışkanlığı edinmek hem ekspertiz raporunun daha temiz çıkmasını sağlar hem de uzun vadede güvenli, sorunsuz bir sürüş deneyimi sunar.