Akü bakımında kutup başları temizlenir, bağlantıların sıkılığı ve sabitleme aparatı kontrol edilir, akünün şarj durumu ile aracın şarj sistemi birlikte test edilir. Start-stop sistemli araçlarda kullanılan EFB ve AGM akülerin araçtaki enerji yönetim sistemiyle uyumlu olması gerekir. Akünün durumu yalnızca voltaj ölçümüyle değil, yük ve şarj sistemi testleriyle birlikte değerlendirilir.
Akü bakımı yalnızca aküyü temizlemekten ibaret değildir. Bağlantıların güvenliği, oksitlenme durumu, akünün şarj seviyesi ve aracın şarj sistemi birlikte kontrol edilir.
Kutup başlarında oluşan oksitlenme elektrik akışını kısıtlar. Bakım sırasında kutup başları ve bağlantı noktaları kontrol edilir, gerekli durumlarda temizlenir.
Akü sökülürken önce eksi (-), ardından artı (+) kutup başı çıkarılır. Takarken ise önce artı (+), en son eksi (-) bağlanır. Akünün konumu ve bağlantı yapısı modele göre değiştiğinden üretici talimatları dikkate alınır.
Gevşek kutup başı, marş sırasında akımın kesintili aktarılmasına yol açar. Akünün sabitleme aparatı da kontrol edilir; yuvasında hareket eden akü, titreşim nedeniyle bağlantılara ve kendi iç yapısına zarar verir.
Tek bir voltaj değeri akünün genel sağlığını göstermez. Akünün şarj durumu, kapasitesi ve aracın şarj sistemi birlikte değerlendirilir. Marşta zorlanma veya tekrarlayan boşalma görülüyorsa serviste test yapılması gerekir.
Start-stop sistemli araçlarda motor her duruşta durur ve tekrar çalışır; motor durduğunda elektrikli donanımları akü besler. Bu nedenle akü daha yoğun bir şarj-deşarj döngüsünde çalışır.
Bu araçlarda EFB veya AGM akü kullanılır. EFB, geleneksel akülere göre daha yüksek döngü dayanımı sunar. AGM ise daha yoğun start-stop kullanımına ve enerji geri kazanım sistemlerine uygun olarak tasarlanır.
Akü değişiminde üreticinin belirlediği akü tipi ve teknik özellikleri esas alınır. AGM akünün farklı bir teknolojiyle değiştirilmesi doğru değildir. Bazı araçlarda yeni akünün akü yönetim sistemine tanıtılması da gerekir. Otopratik'in kendi markası VoltEdge aküler, negatif plakalarda kullanılan Aktif Karbon Teknolojisiyle öne çıkar; akü değişimi sırasında araca uygun seçenek belirlenir.
Akü performansı azaldığında ilk belirti marşın normalden yavaş dönmesidir. Dikkat edilmesi gereken diğer belirtiler şunlardır:
Gösterge panelindeki uyarılar farklı elektrik sistemi sorunlarından da kaynaklanır. Yalnızca aküyü değiştirmek yerine gösterge ve uyarı lambaları kontrolü ile sorunun kaynağı belirlenir.
Serviste kullanılan test cihazları geleneksel, EFB ve AGM aküler için ayrı test uygular; alternatör ile marş sistemini de değerlendirir. Akünün durumunu anlamak için yapılan kontroller şunlardır:
Akü Kontrolünde Yapılan Testler
|
Kontrol |
Ne değerlendirilir? |
|---|---|
|
Voltaj ölçümü |
Akünün mevcut elektriksel durumu |
|
Akü sağlık testi |
Akünün performans ve kapasite durumu |
|
Yük testi |
Yük altında verdiği tepki |
|
Şarj sistemi testi |
Alternatörün aküyü şarj etme durumu |
|
Bağlantı kontrolü |
Kutup başlarının ve kabloların durumu |
Bu kontroller, akünün gerçekten değişmesi gerekip gerekmediğini ve sorunun şarj sisteminden kaynaklanıp kaynaklanmadığını ortaya koyar.
Düşük sıcaklık akünün kimyasal tepkimelerini yavaşlatırken motorun ilk hareketi için gereken enerjiyi artırır. Performansı azalmış bir akü bu iki etki birleştiğinde marşı çeviremez.
Kış aylarında far, ısıtma, cam rezistansı ve koltuk ısıtması daha uzun süre çalışır; bu da akünün ve şarj sisteminin yükünü artırır. Kış öncesinde araç kış bakımı kapsamında akü durumunun kontrol edilmesi bu nedenle önerilir.
Marş sırasında harcanan enerjinin aküye geri yüklenmesi için belirli bir sürüş süresi gerekir. Kısa mesafeli ve sık dur-kalk yapılan kullanımda bu süre oluşmaz.
Yoğun şehir içi kullanımda bu döngü tekrarlandığında akünün şarj seviyesi zamanla düşer. Bu durumda akü şarj etme işleminin araca ve akü tipine uygun şekilde yapılması gerekir.
Akünün tekrar tekrar boşalması, akünün ömrünü tamamladığı anlamına gelmez. Araç park hâlindeyken elektrik tüketmeye devam eden bir donanım varsa akü kısa sürede zayıflar.
Sonradan takılan multimedya sistemleri, takip cihazları veya alarm sistemleri kaçak akıma yol açar. Şarj sistemindeki bir arıza da akünün yeterince dolmamasına neden olur. Bu nedenle tekrarlayan boşalmalarda doğrudan değişim yerine arıza tespiti yapılır.
Akünün kullanım süresi tek bir sabit süreyle belirlenemez. Akünün teknolojisi, aracın kullanım şekli ve elektrik sistemi koşulları performansı etkiler:
Akü Ömrünü Etkileyen Faktörler
|
Etken |
Akü üzerindeki etkisi |
|---|---|
|
Sıcaklık |
Yüksek ve düşük sıcaklıklar kapasiteyi düşürür. |
|
Kısa mesafe |
Şarjın geri yüklenmesi için yeterli süre oluşmaz. |
|
Yoğun şehir içi kullanım |
Marş döngüsü sayısını artırır. |
|
Şarj sistemi |
Yetersiz şarj akünün kapasitesini düşürür. |
|
Titreşim |
Plakalarda ve bağlantılarda mekanik yıpranma oluşturur. |
|
Elektrik tüketimi |
Akünün çalışma yükünü artırır. |
Akü, test sonuçlarında kapasite kaybı görüldüğünde veya aracı çalıştırma sorunu tekrarladığında değiştirilir. Sık boşalma ve marş performansındaki düşüş değişim ihtiyacına işaret eder.
Ancak benzer belirtiler şarj sistemi, bağlantılar veya kaçak akım nedeniyle de ortaya çıkar. Bu nedenle değişim öncesinde sorunun kaynağı belirlenir.
Start-stop ve akü yönetim sistemine sahip araçlarda değişim sonrasında ek işlemler gerekir:
Akü performansını düzenli kontrol ettirmek, beklenmedik çalıştırma sorunlarını önler. Türkiye'nin en güvenilir hızlı bakım servisi Otopratik noktalarında akü testi oto check-up sürecine dahil edilebilir. Akü işlemlerinin güncel tutarlarını oto servis fiyat listesinden inceleyebilir, online araç bakım randevunuzu oluşturabilirsiniz.
Araç Bakımı
Randevu Al
