Lastik değişimi, özellikle yolda meydana gelen patlama veya hasar sonrasında güvenli bir noktada yapılması gereken temel araç işlemlerinden biridir. Stepne bulunan araçlarda gerekli ekipmanlar kullanılarak geçici değişim yapılabilir. İşlemin doğru uygulanması kadar aracın güvenli konumlandırılması, bijonların uygun şekilde sıkılması ve değişim sonrası kontroller de önemlidir.
Yolda lastik değiştirmek için öncelikle aracın ekipmanlarının eksiksiz olduğundan emin olunmalıdır. Lastik değiştirmek için gerekli temel ekipmanlar şunlardır:
Stepnenin de kullanılabilir durumda olması gerekir. Hava basıncının düşük olması veya stepnenin fiziksel olarak hasarlı bulunması, değişim sonrasında güvenli sürüşü engelleyebilir.
Lastik Değiştirirken Bilinmesi Gerekenler
|
Konu |
Bilmeniz gereken |
|---|---|
|
Değişim öncesi |
Aracı düz ve güvenli zemine alın. |
|
Gerekli ekipman |
Kriko, bijon anahtarı, takoz ve reflektör bulundurun. |
|
Bijonları gevşetme |
Aracı kaldırmadan önce bijonları gevşetin. |
|
Kriko kullanımı |
Krikoyu üreticinin belirlediği kaldırma noktasına yerleştirin. |
|
Bijon sıkma |
Araç indikten sonra bijonları çapraz sırayla sıkın. |
|
Tork değeri |
Aracın üreticisinin belirlediği tork değerini kullanın. |
|
Stepne kullanımı |
Stepnenin hız ve kullanım sınırlarına uyun. |
|
Değişim sonrası |
Hava basıncını ve gerekirse balans ayarını kontrol ettirin. |
|
Güvenlik |
Otoyol, yoğun trafik veya gece koşullarında profesyonel destek alın. |
Yolda değişim yapılacaksa öncelik her zaman trafik güvenliği olmalıdır. Araç güvenli bir noktaya alındıktan sonra bijonların gevşetilmesi, krikonun doğru noktaya yerleştirilmesi ve stepnenin takılması sırasıyla lastik değişimi gerçekleştirilmelidir.
Aracı mümkün olduğunca düz ve sağlam bir zeminde durdurun. Dörtlü flaşörleri açın, el frenini çekin ve vitesi uygun konuma alın. Değişim yapılacak lastiğin karşı tarafındaki lastiklerin hareket etmesini önlemek için takoz kullanın. Trafiğin yoğun olduğu bir yolda aracın arkasına uygun mesafede reflektör yerleştirin.
Bijonları tamamen sökmeden önce araç hâlâ zemindeyken bijon anahtarıyla gevşetin. Bu aşamada önemli olan, krikoya almadan önce sıkışmış bijonların kontrollü şekilde gevşetilmesidir. Bijonları tamamen çıkarmayın; her birini yalnızca gevşeterek bir sonraki aşamaya geçin.
Kriko, aracın üreticisi tarafından belirlenen kaldırma noktasına yerleştirilmelidir. Bu noktalar genellikle kapı eşiğinin altındaki güçlendirilmiş bölümlerde işaretlenir. Krikonun yanlış yere konulması aracın gövdesinde hasara veya krikonun kaymasına neden olabilir. Araç krikodayken altına kesinlikle girilmemelidir.
Araç yeterli yüksekliğe ulaştığında gevşetilen bijonları tamamen çıkarın ve mevcut lastiği göbekten alın. Ardından stepneyi göbeğe hizalayarak yerine yerleştirin. Yön bağımlı bir lastik kullanılıyorsa yanağındaki dönüş yönü okunu kontrol edin.
Stepne yerine oturduktan sonra bijonları önce elle takarak dişlerin doğru kavradığından emin olun. Araç zemine indirildikten sonra bijonları çapraz sırayla sıkın; bu yöntem jantın göbeğe dengeli oturmasına yardımcı olur. Üreticinin belirlediği tork değeri varsa son sıkma işleminin tork anahtarıyla yapılması en doğru yaklaşımdır.
Bijonların doğru sıkma torku her araç için aynı değildir. Bu nedenle belirli bir Nm değeri tüm araçlar için geçerliymiş gibi kullanılmamalıdır; aracın kullanım kılavuzunda veya üreticinin teknik bilgilerinde belirtilen değer esas alınmalıdır.
Bijonların yetersiz sıkılması bağlantının güvenliğini olumsuz etkileyebilir. Gereğinden fazla sıkılması ise bijon dişlerine, saplamalara veya janta zarar verebilir.
Dar tip stepneler, normal kullanımdaki lastiklerin yerine uzun süreli kullanım için tasarlanmaz. Bu nedenle stepnenin yanağında veya araç kılavuzunda belirtilen hız ve kullanım sınırlarına uyulmalıdır.
Stepneyi taktıktan sonra basıncını kontrol edin. Lastik hava kontrolü yaptırmak, stepnenin yola çıkmaya uygun basınçta olduğundan emin olmanıza yardımcı olur.
Bazı araçlarda stepne yerine lastik tamir kiti bulunabilir. Bu kit, üreticinin talimatlarına uygun şekilde ve hasarın türü uygunsa geçici çözüm sağlayabilir.
Yanak bölgesindeki ciddi hasarlar veya büyük kesikler tamir kitiyle giderilemez. Böyle durumlarda yol yardım desteği alınmalı, uygun durumlarda lastik tamiri için profesyonel destek değerlendirilmelidir.
Yolda stepne takılması ile balans işlemi aynı şey değildir. Özellikle farklı bir jant-lastik seti takıldığında veya normal kullanım için yeni bir lastik monte edildiğinde balans durumunun kontrol edilmesi önemlidir.
Direksiyonda titreşim, belirli hızlarda sarsıntı veya düzensiz aşınma fark edilirse balans ayarı kontrolü yapılmalıdır.
Araçta TPMS yani lastik basınç izleme sistemi bulunuyorsa değişim sonrasında uyarı ışığı yanabilir. Bunun nedeni yeni takılan lastiğin basınç değerinin sistemde kayıtlı referanstan farklı olması veya sensörün yeniden tanımlanmasının gerekmesi olabilir. Supapta sorun görülmesi halinde lastik supap değişimi gerekebilir.
Sezonluk değişimde amaç, mevcut lastik setini uygun dönem için hazırlanan diğer setle değiştirmektir. Sökülen lastiklerin durumu, diş derinliği ve fiziksel hasarları kontrol edilerek bir sonraki kullanım dönemi için uygun olup olmadığı değerlendirilmelidir.
Kullanılmayacak lastiklerin güneş ışığı, nem ve ısı kaynaklarından korunarak uygun koşullarda saklanması gerekir. Saklama ihtiyacı için lastik oteli seçenekleri değerlendirilebilir.
Otoyol kenarı, yoğun trafik, gece veya görüşün düşük olduğu koşullarda yolda değişim yapmak güvenlik riski oluşturabilir. Ayrıca yanak hasarı, jant hasarı, sıkışmış bijon veya kriko ekipmanında sorun bulunması halinde profesyonel destek almak daha doğru olur. Bu durumlarda lastik değişimi hizmetiyle işlemin uygun ekipmanlarla gerçekleştirilmesini sağlayabilirsiniz.
Lastik değişimi, balans ve hava basıncı işlemleriniz için Türkiye'nin en güvenilir hızlı bakım servisi Otopratik noktalarından destek alabilirsiniz. Güncel işlemler ve ücretler için oto servis fiyat listesini inceleyebilir, size en yakın Otopratik araç servis noktasını çevrim içi bulabilirsiniz. Aracınızın genel bakım ihtiyaçları için de araç bakım randevunuzu oluşturabilirsiniz.